Metraj Nedir?

Metraj

Metraj, bir yapıyı meydana getiren elemanların ayrı ayrı ölçülerek miktarlarının bulunması işlemine denilmektedir. İnşaatı meydana getiren tüm yapı elemanlarının oluşumunda kullanılacak olan malzeme ve yapılacak olan iş miktarını tespit etmek amacıyla yapılan bir hesaplama çalışmasıdır. Metraja bağlı maliyet hesaplarında bulunacak maliyetin gerçekçi olması metrajın doğru yapılması ile doğrudan ilişkilidir. Bu nedenle, metrajın hazırlanması ile ilgili temel ilkelerin iyi bilinmesi gerekli olmaktadır.

Metraj işe başlanmadan oluşturulur. Yapı uygulamalarında maliyet analizi de önemlidir. Örneğin, yapılacak olan döşemeye, merdivene ya da kirişe ne kadar beton, kalıp gideceğinin belirlenmesi için metraj hesabının yapılması gereklidir. Bu çalışmada yapı elemanları ayrı ayrı ölçülerek, ölçümler cetvele aktarılır. Örneğin:

Kalıp metrajında alan kullanılır.

Beton metrajında hacim kullanılır.

Kazı metrajında hacim kullanılır.

Duvar metrajında belirli bir kalınlık vardır alan kullanılır.

Bazı elemanlarda adet kullanılır.

Birimlere göre metraj cetveli hazırlanır.

Metraj Nasıl Yapılır?

Metraj, proje üzerinde gösterilebilecek bir işlemdir. Aynı zamanda yapının olduğu yer üzerinde de ölçüm çalışması yapılabilir. Uzunluk, alan ölçümleri farklı birimler üzerinden yapılmaktadır. Metraj, hesaplanacak malzemenin veya uygulamanın birimine göre projeden yola çıkarak hesaplanır. Sonrasında birim fiyat ile çarpılarak maliyeti bulunur.

Metraj çalışmalarında ölçümler için;

  • Uzunluk ölçülerinde metre cinsinden işlem yapılır.
  • Alan ölçülerinde en ve boy ölçümü çarpılarak metrekare cinsinden işlem yapılır.
  • Hacim ölçüleri en, boy ve yükseklik ölçümleri çarpılarak metreküp cinsinden işlem yapılır.
  • Ağırlık ölçüleri tartılarak işlem yapılır.

Metraj Çıkarmada Neye Dikkat Edilmelidir?

Ölçüm yapılacak alan incelenmeli böylece ölçüm çalışmaları yapılmalıdır. Yanlış ölçüm birimi kullanımında proje hatalı olarak gösterilebilir. Yapının bölümleri arasında o yapıya ait tüm elemanlar detaylarıyla, ayrı ayrı gösterilmelidir.

Metraj Birimleri Nelerdir?

  • Kazı İşleri-m³
  • Kaplamalar-m²
  • Toprak Taşıma-m³
  • Yarım Tuğla Duvar-m²
  • Blokaj-m³
  • Kalın Tuğla Duvar-m³
  • Büz Döşeme-m
  • Denizlikler-m
  • Beton İşleri-m³
  • Bordürler-m
  • Betonarme Demirleri-ton
  • Sıva, Boya İşleri-m²
  • İksalar-m²
  • Badana-m²
  • Kalıplar-m²
  • Mozaik-m²
  • İskeleler-m²
  • Yalıtım İşleri-m²
  • Moloz Taş Duvar-m³
  • Ahşap Doğrama-m²
  • Kesme Taş Duvar-m³
  • Cam-m²
  • Çatı Örtüleri-m³
  • Demir İşleri-ton

Metraj Türleri Nelerdir?

  • Kalıp Metrajı
  • Kazı Metrajı
  • Çatı Metrajı
  • Sıva Metrajı
  • Betonarme Metrajı
  • Donatı Metrajı

İnşaattaki tüm uygulamaların metrajları ölçülebilmektedir.

Metraj Cetveli Nedir?

Metraj Cetveli

Bir inşaat projesinde kullanılacak olan yapı malzemeleri, diğer maliyet kalemlerinin ve miktarlarının ayrı ayrı belirtildiği bir kontrol çizelgesidir. Cetvel oluşturulurken şartname ve çizimlerin anlaşılır biçimde analiz edilmesi gerekmektedir.

Metraj Cetveli Kullanım Alanları Nelerdir?

  • Teklif sahiplerine miktarlardan yola çıkarak işle ilgili temel bir bilgilendirme ve yapılacak işin kapsamı hakkında bilgi sağlar.
  • İşveren için oldukça önemli olan tahmini sözleşme tutarı hakkında bilgi verir. Böylece beklenmeyen giderlerin önüne geçilmesi sağlanır.
  • Metraj çıkarmada ana amaç yapılacak projede mekan ve mekan için kullanılacak olan her malzeme detaylı düşünülmeli ve hesaba katılmalıdır.

Metraj Çıkarırken Dikkat Edilmesi Gerekenler Nelerdir?

  • Metraj hesapları anlaşılabilir, kontrol edilebilir ve karşılaştırılabilir olmalıdır.
  • Kolaylık adına çeşitli kabuller ve yuvarlamalara başvurarak detaylı hesaplamalardan kaçınılmalıdır.
  • İlgili her çizim kontrol edilip, her malzeme ölçü birimleri ile kayıt altına alınmalıdır.
  • Daha sonra yapılabilecek değişikliklerin kolayca düzeltilmesi ve olası hesap hatalarından kaçınmak adına Excel gibi elektronik tablolardan ya da metraj için hazırlanmış özel programlar kullanılmalıdır.
  • Metraj alınırken, metraj alan kişinin inşaat süresince oluşacak zayiat yüzdesini de göz önünde bulundurması gerekmektedir.
  • Hesap sırasında yapılan kabuller ve varsayımlar varsa, bu noktalar not edilmeli ve daha sonra netleştirilmeli ya da tarafların kabulüne sunulmalıdır.
  • Şantiyede yerinde yapılan ölçümlerde ölçüm hassasiyetine dikkat edilmelidir.
  • Büyük uzunluklar, alanlar ya da hacimler ile temel yöntemlerle ölçülmesi mümkün olmayan noktalarda, harita mühendislerinden / topograflardan destek alınmalıdır.
  • Metraj hazırlanırken yapılan en sık hata, bazı yapı elemanları miktarının olması gerekenden az ya da fazla olmasıdır. Bu durum, daha çok bazı elemanların unutulması veya birden fazla yazılmasıyla meydana gelmektedir.
  • Boyutları ifade eden rakamlar, elemanın birimine uygun şekilde yazılmalıdır.
  • Eleman boyutları belirlenirken, en ve boylar planlardan; yükseklikler kesitlerden alınmalıdır.