Pilye Nedir?

Pilye: Betonarme kiriş ve döşemelere yerleştirilen, özel şekilde bükülmüş olan ve kesme kuvvetini karşılamak için kullanılan betonarme demiridir. Kiriş kesme kuvveti hesabında, kolon kiriş birleşiminden belli bir mesafe sonrası dikkate alınır. Pilye de kesme kuvvetinin yoğun olduğu noktadan kırılmaya başlanır. Yukarıdaki ilk görselde pilye detayını görüyorsunuz. Diğer görselde ise kirişe ait moment ve kesme kuvveti diyagramlarını görüyorsunuz. Kesme kuvveti birleşim noktasına yakın yerlerde fazla olurken kiriş ortasında sıfırlanır. Moment değeri ise kiriş ortasında fazla olur. Bu yüzden orta noktada pilyenin devam etmesi gerekir. Kesme kırılmasını engellemek adına pilye noktasından bükülüp momene katkı sağlamak için orta noktadan devam edip tekrar bükülerek devam eder. Sarılma bölgesi dediğimiz mesafe de etriye sıklaştırması pilye ortasına kadar yapılır. Pilye doğrusal bir hareket için uygun bir çözümdür. Fakat deprem doğrusal olmayan bir dinamik harekettir. Bu yüzden pilye yerine mesnet donatılarının kullanılmasında ve etriye çözümlerinin yapılmasında fayda vardır.

Sıkça Sorulan Sorular

Pilyenin Görevi Nedir?

Pilyenin altı basınca, üstü çekmeye karşı çalışır. Pilyenin görevi deprem etkisi altında elemanda oluşan kesme kuvvetine karşı bir dayanım sağlamaktır. Pilyelerin eğik kısımları genelde kesme etkisinin yoğun olduğu noktalara denk gelir. Sebebi yoğun olan bölgelerdeki kesme çatlaklarına dayanım sağlamaktır. Günümüzde ilave donatılar eklenerek pilyenin kullanılabilirliği azaltılmıştır.

Pilye Çeşitleri Nelerdir?

  • Döşeme pilyeleri
  • Kat kiriş pilyeleri
  • Temel kiriş pilyeleri

 

Pilye Yapımında Nelere Dikkat Edilmelidir?

  • El ile yapımda ikinci demirci anahtarı kullanılmalıdır.
  • Anahtar kullanımında demirin oynamamasına dikkat edilmelidir.
  • Bükme işlemleri sırasında kullanılacak alana göre 45 derece ya da 60 derecelik kıvırma işlemleri yapılmalıdır.
  • Otomatik kıvırma makinesinin ayarlarına dikkat edilmelidir.
  • Demirin fırlaması gibi meydana gelebilecek olaylara karşı otomatik fırlama makinesine dikkat edilmelidir.

Pilye Neden Kullanılmıyor?

Deprem etkisi çok yönlü bir harekettir. Deprem etkisi sonucu kuvvetler farklı yönlerde oluşabilir. Depremde oluşan çatlaklar zıt yönde olduğu için pilyeler görevini yerine getirememektedir. Yani depremin her yönü için pilyeler etkili olmamaktadır. Bu yüzden pilye yerine ilave donatı kullanılmalı ve yeterli etriye sıkılaştırmaları yapılmalıdır.