27 Ağu

SÜNEKLİK NEDİR?

EĞİTİM

Günümüzde birçok mühendis arkadaşımız bu kavramın ne demek olduğunu tam anlamıyla bilmemektedir. Birçoğumuzda bu kavramı kelimelere dökerek anlatmakta zorlanmaktadır. Peki bu süneklik tam olarak ne demek?
Sorumuzun cevabını ararken süneklik kavranıma basitçe değinelim.
Süneklik, sistemin ya da bir elemanın taşıma kapasitesini kaybetmeden esneyebilme/şekil değiştirme özelliğidir. Kısaca ifade etmek gerekirse, siz bir malzemeye 1 tonluk yük uyguladığınızda bu malzeme 1cm (Eğer kapasite tasarımı 1 cm ise) hareket ediyorsa bu malzeme için sünek davranış gösteriyor deriz. Buraya kadar en basit tanımıyla süneklik ne demek bunu açıkladık. Yani malzeme şekil değiştirecek ve kapasitesini kaybetmeyecek.

İNŞAAT HESABINI ÜCRETSİZ OLARAK DENEMEK İSTER MİSİNİZ?

Peki “Kapasite tasarımı 1 cm” konusunu biraz açalım. Kapasite tasarımı malzemenin deprem gibi sismik yükler altında ortaya çıkan enerjiyi sönümlemesi anlamına gelmektedir. Başka bir deyişle süneklik ne kadar büyükse malzememizin deprem enerjisini tüketme kapasitesi de o denli büyüktür.
Resimde görüldüğü gibi yük altında kalan yapı elemanı kapasitesini kaybetmeden yani kırlmadan esneyebilmektedir. Süneklik tam olarak bu şekilde ki gibidir.
Bu süneklik tanımını yapı tasarımımızda kullanmamış olsaydık ne olurdu? Neden yapılarımızın sünek olarak tasarlarız? Biraz öncede dediğimiz gibi süneklik yapının deprem enerjisini tüketme kapasitesidir. Yapımızı sünek olarak tasarlamayıp yani enerji sönümlemesini yapamasaydı bu durumda yapımızı oldukça rijit tasarlamak zorunda kalacaktık. Bunun sonucunda çok büyük betonarme kolon ve betonarme perde kesitleri açığa çıkacaktı.
Peki ortaya çıkan bu enerji nasıl sönümleriz. Hatırlarsanız daha önce ki konularımızda kolon ve kiriş yapı elemanlarında “etriye” kavramından bahsetmiştik. Yapıdaki bu elemanlarda özellikle birleşim bölgelerinde etriyelerin sıklaştırılması gerekliliği noktasına değinmiştik. İşte etriye sıklaştırması yaptığımız bu noktalar bizim yapımızın enerji tüketme kapasitesinin büyük olduğu noktalar olarak öne çıkmaktadır.

RİJİTLİK NEDİR? 27/08/2019 TOPRAK KABARMA PAYI 27/08/2019