İnşaat Hesabı

Savak Nedir?

Savak Nedir?

En kapsamlı inşaat uygulamalarından olan barajların inşasında ve akarsu ıslah projelerinde oldukça önemli bir unsur olan savak, taşkın seviyesinde suyun kontrol edilmesi veya acil durumlarda tahliyesi için kullanılan yapıdır.
Savaklar, barajlarda fazla suyun bir yerden başka bir yere tahliye edilmesini sağlayan sistemin genel adıdır. Savaklar sayesinde, baraj gövdesinde biriken suların barajın herhangi bir bölümüne zarar vermeden boşaltılması işlemi gerçekleştirilmektedir. Savakların ne zaman devreye gireceği de barajın daha tasarım aşamında, taşma suyu seviyesinin doğru olarak belirlenmesi ile belirlenmektedir. Savakların konumu da barajın inşa edildiği yere, baraj kapasitesine, diğer tasarım kriterlerine bağlı olarak tabanda veya yamaç bölümlerinde olabildiği gibi üst taraflarında ya da rezervuarda olabilmektedir.
Savak Uygulamaları Neden Gereklidir?
Akarsu, baraj veya su depolanan veya taşkın riski bulunan yapılarda, suyun kontrol altında tutulması bir zorunluluktur. Yapının zarar görmemesi ve/veya suyun kontrolsüz biçimde sınırlanan alandan çıkmasını engellemek için bir yönlendirici olması bakımından savak yegâne tedbirdir. Suyu mekanik olarak ve herhangi bir ek donanım kullanmadan istenilen yöne doğru tahliye eder. Barajların taşma seviyesinde savakların bulunmaması durumunda, su taşma seviyesinde herhangi bir noktadan akabilir ki bu oldukça riskli bir durumdur. Mühendislik esaslara göre inşa edilmiş savaklar, herhangi bir alandaki suyun güvenli ve düzenli bir şekilde tahliye edilmesini sağlar. Bu noktada yapının debisinin ve zaman içerisinde meydana gelebilecek taşmaların iklim özelliklerine de bağlı olarak hesaplanması ve savak yapısının doğru planlanması gereklidir.
Savak Türleri
Savakların; üstten kapalı savak, yandan çevirmeli savak, kuyu tip veya dip savak olmak üzere birçok farklı türü bulunmaktadır. Bunlardan hangilerinin baraj için doğru bir seçim olduğu ise çok büyük önem arz etmektedir. Zira barajlar oldukça maliyetli tesisler olduğundan savak seçimi doğru yapılmazsa veya uygun bir şekilde inşa edilmezse sonrasında hem teknik anlamda çok büyük sorunlar ile yüz yüze kalınabildiği gibi geri döndürülemez maliyetler ile de karşılaşılabilmektedir. Bu bağlamda, barajın uzun bir süre kararlı bir şekilde çalışması için savak seçiminin daha baraj inşası başlanmadan belirlenmesi ve uygun bir şekilde inşa edilmesi gereklidir.
Savak seçimi yapılırken barajın yıl içindeki doluluk oranı mutlak suretle göz önüne alınmaktadır. Barajın doluluk oranının farklılık göstermesi savak seçimini de doğrudan etkilemektedir. Hatta bazı durumlarda, öncelikli olarak savak türü seçilip baraj türü daha sonra belirlenebilmektedir.

Merhaba, size nasıl yardımcı olabilirim?
blank