İnşaat Hesabı

Mod Birleştirme Yöntemi Nedir?

 

Mod Birleştirme Yöntemi Nedir?

Mod birleştirme yöntemi anlaşılması zor bir konu olsa da hayatımız açısından oldukça önemli bir konudur. Deprem gibi bir doğal afete karşı kullanılabilen bu yöntemle korunmak oldukça mümkündür. Temel olarak bu yöntem, mod yapılarının süper pozisyon tekniği ile binanın her titreşim modunda maksimum olan davranış büyüklüklerini veren davranış spektrumunun birlikte kullanılmasına dayanır.

Mod birleştirme yöntemi teknik olarak fazla terim içeren ve teknik anlamda zor anlaşılır bir yöntemdir. Ancak basit bir anlatım ile anlatılmak istenirse, binanızın temelini elinizle bir miktar kadar çekip geri bıraktıktan sonra eski konumuna dönecektir. Yapmış olduğunuz bu işlem sonucunda bina bir salınım yapmış olur. Salınımlar ise zaman içerisinde sönüm oranına göre azalır ve en sonunda durur. Bu salınım çeşitlerinden her birine ise mod şekli denir. Bahsedilen bu mod şekillerinin birleştirilmesi halinde oluşturulacak olan dinamik analiz yöntemine ise mod birleştirme yöntemi denir.

Binalar titreşim halinde bulunur. Bina yapılarındaki bu titreşimler binanın kütlesi ve rijitliği ile alakalı bir durumdur. Bu durumda depremin yapının periyod haliyle hiçbir alakası bulunmamaktadır. Binaların yapmış olduğu titreşimi binanın yapı kütlesi ve rijitliği belirlerken, yapı periyodu sabit bir halde kalır. Bu nokta da bilinmesi gereken en önemli nokta yapının yalnızca düşey ya da yatay eksende titreşim yapmadığıdır. Bina kütlesinin bir kısmı yatay eksene izdüşümü verecek şekilde diğer kısmı ise düşey eksene izdüşümü verecek şekilde titreşim haline girer.
Deprem kuvveti binaya dışarıdan etki etmez, bu kuvvet direkt olarak binanın oluşturduğu kuvvettir. Binanın titreşimi sonucu, mod birleştirme yönteminde katılan kütleye bağlı olarak oluşan kuvvete deprem kuvveti denilir. Bu kuvvet kütle çarpı ivme hesaplanarak bulunur. Ancak burada bahsedilen yer ivmesi değildir. Bu ivme çeşidi yer hareketlerinden dolayı binada yapısında oluştuğu varsayılan ivmedir. Bir nevi yalancı ivme olarak gözüken bu ivme yer çekimi ivmesinden oldukça farklı bir ivmedir.
Mod birleştirme yöntemlerinde hesaplamalar genellikle bilgisayar üzerinden yapılır. El ile hesaplama yapmak küçük ve basit yapılı binalar haricinde pek mümkün gözüken bir durum değildir. Bu nedenle mod birleştirme yönteminin hesaplamaları büyük ve karmaşık yapılar için bilgisayar üzerinden yapılan bir yöntemdir. Bu yöntem de bulunan değerlerin hepsi maksimum değerlerdir. Hesaplama işlemleri yapılırken bulunan maksimum değerlerin her biri, her modun etkisi dikkate alınarak ve istatiksel yöntem kullanımı ile birleştirilerek bulunur
Mod birleştirme hesaplama işlemleri sonucunda belirlenen bir değer bulunmaktadır. Bu değer mod birleştirme yöntemlerinde kanunlar gereği hesaplanan değerin %90 altına düşmesine izin verilmez. Deprem yönetmeliği içerisinde oldukça katı bir şekilde belirtilen bu madde de değerin %90 altına düşmesi kişilerin can sağlığı ve yaşam kalitesi adına oldukça tehlikeli bir durum içerir.

Merhaba, size nasıl yardımcı olabilirim?
blank