10 Eyl

Kiralananın Ayıplı Olması Nedeniyle Kiracının Ayıptan Doğan Hakları

HUKUK, YÖNETMELİK

KİRALANANIN AYIPLI OLMASI NEDENİYLE KİRACININ AYIPTAN DOĞAN HAKLARI

Konuya genel bir girizgah yapacak olursak, öncelikle “AYIP” kavramından söz etmek gerekir. Hukuki anamda “ayıp”, ne demektir? Ayıp, hukuksal anlamda “eşya” kabul edilen nesneler üzerinde bulunur ve çeşitli şekillerde ortaya çıkabilir. Bir eşyada, o eşyadan beklenecek objektif yararın sağlanmasını önleyecek bir noksanlık ya da hasar, yahut da herhangi bir olağandışılık varsa, o eşya ayıplı sayılır. Burada dikkatlerin çekilmesi gerektiği husus, “objektif yarar” mefhumudur. Objektif yarar, eşyanın öteki benzerlerinin ortalama yararıdır. Örneğin: Bir çim biçme makinesinden beklenecek yarar, diğer tüm çim biçme makinelerinin yerine getirdiği işi ortalama olarak yerine getirebilmesidir. O nedenle, kendisinden beklenecek ortalama ve objektif yararı ifa edemeyen eşya, ayıplı eşyadır. Bunun dışında, satıcının vaatlerine aykırı olan eşya da ayıplı sayılır. Örneğin: Satıcının ifadesine göre 16 C0 soğuk üfleyebilen klimalara sahip olması gereken bir otomobilin klimaları bu vaade aykırılık teşkil edecek ölçüde gerçeği yansıtmıyorsa, mesela ancak 20 C0 soğuk üfleyebilecek durumdaysa, ortada satıcının vaadine aykırı davranması dolayısı ile doğmuş bir ayıp var demektir.
Ayıp mefhumunu aydınlattığımıza göre, kira sözleşmeleri için söz konusu olabilecek ayıplardan ve bu ayıplara karşı kiracının sahip olduğu haklardan söz edebiliriz.

İNŞAAT HESABINI ÜCRETSİZ OLARAK DENEMEK İSTER MİSİNİZ?

Kiraya Verenin Ayıba Karşı Tekeffülü
Kiralanan üzerinde, yukarıdaki paragraflarda açıklamaya çalıştığımız gibi bir ayıp varsa, kiraya veren ayıptan doğan bir sorumluluğa sahip olacaktır. Fakat konuya girmeden önce şunu belirtmek gerekir ki AYIP ÖNEMLİ BİR AYIPSA, yani kiralanandan beklenen objektif yararı karşılamak bir yana, kiralananın hiçbir şekilde faydası dokunamayacak bir durumda bulunmasına neden olacak denli büyük bir ayıp varsa (mesela kiralanan dairenin hiç penceresi yoksa, mutfağı bulunmuyorsa, döşemesi hiç yapılmamışsa vs.) artık TEMERRÜT hükümlerine gitmek de mümkün olur. Konumuz olmamakla beraber, belirtmek gerekir ki temerrüt hükümleri, kiraya veren açısından ayıp hükümlerine göre nispeten daha ağır sonuçlar doğurur.
Ayıp olağan bir ayıp ise yahut da önemli olmasına rağmen kiracının bu yönde bir tercih kullanması durumu söz konusu ise AYIPTAN DOĞAN HAKLAR kısmında yer alan hükümlerin uygulanmasına gidilir. Buna göre kiracı, kiralanan üzerinde bir ayıp varsa şu haklara sahip olur; bunlardan BİRİNİ seçerek ayıptan doğan mağduriyetini giderebilir:
1) Sözleşmeyi feshedebilir.
2) Kiralanan üzerindeki ayıbın ücretsiz onarımını talep edebilir.
3) Kiralanan üzerindeki ayıp oranında ödeyeceği kira bedelinden indirim talep edebilir.
4) Kiralanan şeyin, mümkünse ayıpsız bir benzeri ile değiştirilmesini isteyebilir.
Kiracı, ayıp sebebiyle uğramış olduğu zararların da, yukarıdaki olanakların (seçimlik hakların) dışında, AYRICA tazmin edilmesini isteyebilir.

Kiracı,Kiraya Vereni… 10/09/2019 Kiracının İki Hakl… 10/09/2019