07 Eyl

İnşaat Sözleşmelerinde Seçimlik Ceza Koşulu

HUKUK, YÖNETMELİK

İNŞAAT SÖZLEŞMELERİNDE SEÇİMLİK CEZA KOŞULU

Türk hukukundaki “inşaat sözleşmelerinde” ceza koşulu dediğimiz kavramın sıklıkla uygulama alanı bulduğunu belirtmiştik. Fakat ceza koşulundan ve türlerinden söz etmeden önce, inşaat sözleşmesinin ne anlama geldiğini sadelikle açıklamamız gerekir.
İnşaat sözleşmesi, aslında bu adıyla kanunlarımızda yer alan bir sözleşme tipi değildir. Fakat Türk hukukunun en temel ilkelerinden biri olan SÖZLEŞME SERBESTİSİ ilkesi gereği, taraflar mutlaka kanunlarda düzenlenmiş olan sözleşme tiplerinden birini yapmak zorunda değillerdir. Hatta, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 26 ve 27. Maddelerine göre, taraflar bir sözleşmenin içeriğini belirlemekte ÖZGÜRDÜRLER. Fakat bir sözleşmenin içeriğini her ne kadar özgürce belirleseler de bu özgürlüğün bir sınırı vardır: Hukuka aykırı, ahlaka aykırı, konusunun gerçekleşmesinin fiziksel ya da hukuki olarak mümkün olmadığı sözleşmeler kurulamaz.
Yukarıda tanınmış özgürlük ilkesi gereği, taraflar kanunlarımızda düzenlenmiş olmayan sözleşmeleri de kurabilirler. İnşaat sözleşmesi dediğimiz sözleşmeler de, kanunlarımızda bu adla yer almayan, karma isimsiz sözleşmelerimizden biridir. İnşaat sözleşmeleri ya direkt olarak kanunumuzda düzenlenmiş olan “eser sözleşmesi” türünde kurulur ya da kanunlarımızda direkt olarak düzenlenmiş olmayan “kat karşılığı inşaat sözleşmesi” türünde kurulur. Kat karşılığı inşaat sözleşmesi, inşaat hukuku bakımından eser sözleşmesine nazaran daha kullanışlı olduğundan daha sık rastladığımız bir sözleşme türüdür. Bu tür inşaat sözleşmelerinde, ortada bir arsa vardır. Arsanın sahibi ya da sahipleri, arsanın kendisine devredileceği konusunda müteahhit ile bir anlaşmaya varırlar. Müteahhit ise, bu anlaşmanın neticesinde, kendisine teslim edileceği vaat edilen arazi üzerinde, kendisinden istenen şekilde bir yapı inşa etmeye başlar. İnşaat tamamlandığında ise, yapıdaki dairelerden bir kısmının maliki müteahhit, kalan kısmının maliki ise arsa sahibi ya da arsa sahipleri olur.

İNŞAAT HESABINI ÜCRETSİZ OLARAK DENEMEK İSTER MİSİNİZ?

Seçimlik Ceza Koşulu
Ceza koşulu, sözleşmenin taraflarının, sözleşmeden doğan borçlarını ifa etmedikleri takdirde, söz konusu ifa yükümlülüklerinin yerine getirilmemesi dolayısıyla birbirlerine ödettikleri cezai şarttır. Örneğin: Sözleşmeden doğan edim yükümlülüğünün bir apartmanın inşasının gereği gibi tamamlanması olduğunu düşününüz. Taraflar, sözleşme özgürlüğü ilkesi çerçevesinde, apartmanın zamanında inşa edilmemesi durumunda, müteahhidin bir ceza ödeyeceği konusunda uzlaşabilirler. Bu, bir ceza koşuludur.
Ceza koşulu, “seçimlik ceza koşulu” ve “ifaya ekli ceza koşulu” olmak üzere iki kısımda incelenir. İfaya ekli ceza koşulunu daha önce incelemiş olduğumuzdan, yazımızın konusunu seçimlik ceza koşulu oluşturmaktadır.
Seçimlik ceza koşulunda ya sözleşmeden doğan edim yükümlülüğünün yerine getirilmesi istenir ya da bundan vazgeçilerek SADECE kararlaştırılan ceza koşulunun ödenmesi istenir. Örneğin: Cüneyt ile Metin arasında bir kat karşılığı inşaat sözleşmesi vardır. Buna göre, müteahhit Metin, 13.02.2011 tarihine kadar arsa sahibi Cüneyt için 8 katlı bir binayı usulüne uygun olarak inşa edecek ve gerekli ruhsatları da temin ederek, anahtar teslim şekilde Cüneyt’e teslim edecektir. Sözleşmede, “Müteahhit bu inşaatı belirlenen tarihe kadar tamamlayamazsa, arsa sahibi inşaatın tamamlanmasını istemekten vazgeçerek müteahhitten 2.500.000 TL ceza koşulu ödemesini isteyebilir” gibi bir hüküm varsa, taraflar aralarında SEÇİMLİK CEZA KOŞULU kararlaştırmış demektir. Tekrar edelim ki, seçimlik ceza koşulunda ya kararlaştırılmış olan ceza koşulunun yerine getirilmesi istenir ya da sözleşmeden doğan edim yükümlülüğünün yerine getirilmesi istenir. İkisi aynı anda istenemez. İkisinin aynı anda istenebildiği ceza koşuluna, ifaya ekli ceza koşulu diyoruz.

İnşaat Sözleşmelerinde Ay… 07/09/2019 İnşaat Teknik Şartnamesi Nedir? 07/09/2019