05 Eyl

Eser Sözleşmesi Biçiminde Kurulmuş İnşaat Sözleşmelerinde Götürü Bedel Kavramı

HUKUK, YÖNETMELİK

Eser Sözleşmesi Biçiminde Kurulmuş İnşaat Sözleşmelerinde Götürü Bedel Kavramı

Götürü Bedel Kavramı

Türk Borçlar Kanunu’nda “Götürü Bedel” başlığıyla 480. maddede düzenlenme yapılmıştır. Götürü bedel kavramı yerine “bedelin sadece yaklaşık olarak belirlenmiş olması” ve “hiç belirlenmemiş olması” deyimleri göz önüne alındığında ve tarafların baştan beri istisnai durumlar hariç tam ve sabit bir bedel kararlaştırmış olmaları sebebiyle “ücretin başlangıçta tam olarak belirlenmiş olması” deyimini yerinde bulan hukukçular da vardır.
Götürü bedel, yapılacak işin bedelinin taraflarca kuşkuya yer bırakılmayacak şekilde açık ve kesin olarak belirlenmesidir. Taraflar eserin meydana gelmesi için gerekli tüm maliyetleri ve kay payını içeren bir bedel üzerinde anlaşmışlardır. Bedelin götürü olarak belirlenmesi, bedelin kısmen veya tamamen, yüklenici işe başladıktan sonra yaptığı masraflara ve meydana getirdiği eserin taşıdığı değere bağlı tutulmamasını şart kılar.
Tarafların götürü bedeli tercih etmelerinin sebebi, yüklenicinin edimi her zaman belli iken, iş sahibinin ödeyeceği miktarın belli olamaması sebebiyle kendini güvensiz hissetmesinin önüne geçilerek eser sözleşmesinin kurulmasındaki tereddüdünü ortadan kaldırmaktır. Maliyet riskini taşıyan taraf yüklenici gibi gözükse de Türk Borçlar Kanunu’nun 480. maddesinin ikinci fıkrası ve üçüncü fıkrası yükleniciyi korumakta ve bedel riskini taşıyacak olan yüklenici öneride bulunurken spekülatif bir takım düşüncelerle bedeli yüksek tutarak bu riskleri azaltmaktadır.
Götürü bedelin sabit oluşunun olumsuz etkilerinden iş sahibi, yükleniciye göre daha az etkilenir çünkü yüklenicinin durumunda bir “kardan zarar etme” söz konusudur oysaki iş sahibi, ahde vefa ilkesi gereği başlangıçta gözden çıkardığı miktardan fazlasını ödemeyecektir. Bunun aksine basiretli bir iş adamı gibi hareket etmesi gereken yüklenici hem tecrübelerine göre muhtemel riskleri göz önüne alarak iyi bir bedel tespiti yapmalıdır hem de rekabet ederek düşük bedele razı olmuşsa ya da yaptığı yanlış hesaplar sonucunda düşük bedel talep etmişse meydana gelecek risklere katlanmalıdır. Dolayısıyla götürü bedelin yüklenici üzerindeki olumsuz etkileri iş sahibine göre daha fazladır. Eser sözleşmesinde, götürü bedelin yazılı şekilde yapılmasında yarar vardır. Fakat yasal olarak herhangi bir şekle bağlı değildir, örtülü irade açıklamasıyla da yapılır; sadece götürü bedeli iddia eden tarafın ispat güçlüğü çekmemesi açısından yazılı yapılması daha yerindedir.

İNŞAAT HESABINI ÜCRETSİZ OLARAK DENEMEK İSTER MİSİNİZ?

Türk Borçlar Kanununun 480. maddesinin birinci fıkrasına göre götürü bedel söz konusu ise yüklenici, eseri o bedelle meydana getirmekle yükümlüdür ve eser, öngörülenden fazla emek ve masrafı gerektirmiş olsa bile yüklenici, belirlenen bedelin artırılmasını isteyemez. Bu madde sözleşme hukukunun genel ilkesi olan sözleşmeye bağlılık yani ahde vefa ilkesinin gereğidir ve esas olan sözleşmeye bağlı kalınmasıdır.
Eserin, sözleşmede götürü bedelle yapılması kararlaştırılmışsa ve eser öngörülen bedelden daha düşük bedelle yapılsa bile, iş sahibi bedelden kesinti yapamaz ve bedelin tamamını ödemelidir. Yüklenici de götürü bedelli eser sözleşmesinde, eser öngörülenden daha fazla emek ve masraf gerektirse bile bedelin arttırılmasını talep edemez. Bu kuralın işleyebilmesi için götürü bedele dayanak oluşturacak proje, belge ve bilgilerin hukuka ve yasalara aykırı olmaması zorunludur.

Eser Sözleşmesi Bi… 05/09/2019 Eser Sözleşmesi Bi… 05/09/2019