01 Eki

Enflasyon, ÜFE ve TÜFE

FİNANS

Tüfe: Tüketici fiyat endeksi
Üfe: Üretici fiyat endeksi
Enflasyon 2 farklı endeksle hesaplanır: (1) Üretici fiyatları aşamasında derlenen fiyatlarla hesaplanan endekse ÜFE, (2) Tüketiciye nihai satış aşamasında derlenen fiyatlar üzerinden hesaplanan endekse TÜFE denir.
Örnek hesaplama: 2011 yılının Aralık ayında TÜFE endeksi 200,85 olarak, 2012 yılının Ocak ayında ise 201,98 olarak hesaplanmıştır. Buna göre 2012 yılı Ocak ayında tüketici enflasyonu bir önceki aya göre ((201,98 – 200,85) / 200,85 x 100 =)) yüzde 0,56 artmış olmaktadır. 2011 yılının Ocak ayında TÜFE endeksi 182,60 idi. Buna göre 2012 Ocak ayında yıllık TÜFE artışı ((201,98 – 182,60) / 182,60 x 100 = )) yüzde 10,61 olarak gerçekleşmiştir.
Ev kiralarken yapılan kontratta yıllık artış için enflasyon kelimesi kullanılmışsa, tüfe denen yüzde kira artışını belirler. Örneğin: Kiramız 1 senedir 600 TL olsun, yıl sonunda yıllık tüfe: %10 ise kira 660 TL olur.
Gayet manuel bir şekilde hesaplanan enflasyon göstergesi. Bakın nasıl hesaplanıyormuş:
“Tüfe’yi hesaplarken ilk olarak, Türkiye’nin genelini temsil eden bir örnek kitlenin bir yıl içinde hangi mal ve hizmete (gıda, tütün, giyim, ayakkabı, konut, kira, sağlık ,ulaştırma, eğitim, eğlence vs.) ne kadar para harcadığı hesaplanır. Ayrıca her mal ve hizmetin toplam içindeki ağırlıkları belirlenir (ağırlık tablosu aşağıda).
Yılın her ayının belirli günlerinde ve belirli alışveriş merkezlerinden alınan mal ve hizmet fiyatlarındaki değişim, belirli ağırlıklara göre ölçülür.
Örneğin: 2002 yılında geliri 1000 TL ürün ve hizmet satın alan bir kişi aynı ürün ve hizmet grubunu bir sonraki sene 1090,47 TL’ye alıyor olacaktır. Gelirinin sabit kalması durumunda bu kişinin satın alma gücü azalmış olur. Bu sebeple TÜFE’nin yüksek olduğu durumlarda gelir artışlarının da aynı oranda yüksek olması beklenir.
Hayat pahalılığıyla enflasyon farklı şeylerdir, şöyle ki: Newyork’ta enflasyon %1 olsun. Türkiye’de ise %10 olsun. Bu durumda Türkiyedeki fiyatların daha hızlı bir şekilde arttığını söyleyebiliriz ama Türkiyede yaşam daha pahalıdır diyemeyiz. Newyork’ta yaşam daha pahalı ama fiyatlar neredeyse sabitlenmiş, Türkiyedeki fiyatlar NY’a göre ucuz ama fiyatlar hızlı bir şekilde artıyor.
Örnek: Ocak 2005 döneminde aylık 1000 TL gelire sahip olan bireyin satın alma gücü Nisan 2008 dönemine kadar (Nisan ayı hariç) %27.38 ( 7.47 – .55 + 9.29 + 8.12 + .80 + 1.29 + .96 ) oranında azalmıştır. Böylece Ocak 2005 yılında aylık 1000 TL gelire sahip olan bireyin Nisan 2008’deki reel geliri 726.2 (1000 – 273.8) TL’dir. Birey, Nisan 2008 döneminde 1000 TL gelire sahip olsa bile bu onun nominal (göstermelik) geliri olacaktır. Ocak 2005 döneminin hesaplamaya katılmamasının sebebi (hesaplamada -.55 yazılmasının sebebi) ise bu dönemin temel dönem olarak kabul edilmesidir. Not: örnekteki değerler için tisk’e bakınız.
Üfe: İmalat (%70), tarım (%20), enerji ve tarım sektörlerinden oluşur.
Bizim arz ettiğimiz mal ve hizmetler şayet talep edilenden az olur ise bu fiyatların artmasına neden olacaktır buda talep enflasyonunun oluşmasına neden olur. Eğer halk arasında bu fiyatların dahada yükseleceği kanısı oluşursa bu seferde sunni olarak fiyatlar daha yüksek seviyelere çıkacaktır.

TÜFE ‘deki bu değişikler imalat sektöründeki girdilerin fiyatların artmasına bu da maliyetleri arttıracak malın fiyatının artmasına neden olacak sonrasında fiyatları artan mallar karşısında alım gücü düşen halkın talebi kısılacaktır.
ÜFE endekes’indeki bir artış bir kaç ay sonra TÜFE’ yede yansıyabilmektedir.

İNŞAAT HESABINI ÜCRETSİZ OLARAK DENEMEK İSTER MİSİNİZ?

Enerji Kimlik Belgesi 01/10/2019 Epoksi Nedir ? 01/10/2019