05 Eyl

Devre Mülk Kavramına Genel Bir Bakış

GAYRİMENKUL, HUKUK, YÖNETMELİK

Devre Mülk Kavramına Genel Bir Bakış

(KMK: Kat Mülkiyeti Kanunu)

Mülkiyet hakkının uygulamada sıkça rastladığımız bir türü de, “devre mülk” mülkiyetidir. Önemle belirtmek gerekir ki devre mülk sisteminde bir hukuki anlamda bir alacak hakkı söz konusu değildir. Bu sistemde hak sahibine, her yıl belli bir zaman diliminde istifade ettiği taşınmaz mal üzerinde (sınırlı) bir alacak hakkı değil, AYNİ HAK tanınmıştır. Devre mülk hakkı sahibi, mülk konusu taşınmazın aynı zamanda paylı maliki olduğundan, bu hakkını herkese karşı ileri sürebilecektir. Bu, devre mülk hakkının bir AYNİ HAK olmasının sonucudur. Hatırlanacağı üzere ayni hak, hukuki anlamda eşya olarak kabul edilen malvarlığı değerleri üzerinde doğrudan doğruya hakimiyet sağlama imkanı veren, “eşyalarla ilgili” anlamına gelen haklardır. Mesela, mülkiyet hakkı bir ayni hak olarak kabul edilir.
Devre mülk hakkının devri halinde müşterek mülkiyet payının da buna bağlı olarak devri gerekmektedir. Devre mülk hakkı, hak sahibine belli bir taşınmaz maldan her yıl zamanla sınırlı istifade sağlayan bir ayni hak türüdür. Devre mülk hakkının tanımı, 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu’nun 3227 sayılı Kanunla eklenen 57’nci maddesinde şu şekilde yapılmıştır: Mesken olarak kullanılmaya elverişli bir yapı veya bağımsız bölümün ortak maliklerinden her biri lehine bu yapı veya bağımsız bölümden yılın belli dönemlerinde istifade hakkı müşterek mülkiyet payına bağlı bir irtifak hakkıdır. Bir başka tanıma göre devre mülk, ancak müşterek mülkiyet payına bağlı olarak kurulabilen bir irtifak hakkıdır.
Müşterek mülkiyet ilişkisi devre mülk için bir ön koşuldur. Payın devri söz konusu olmadıkça devre mülk hakkının devri söz konusu değildir. Devre mülk ancak mesken niteliğindeki müstakil, kat irtifakı veya kat mülkiyetine geçilmiş yapılarda kurulabilir. Müşterek malikler kendilerine tahsis edilen devrede devre mülk konusu taşınmazı münhasıran kullanma ve yararlanma hakkına haizdir.
Devre mülk hakkının, bir taşınmazdan yılın belli dönemlerinde istifade hakkını sağladığını biliyoruz (KMK.md.57.) KMK.md.59 hükmü uyarınca, devre mülk hakkının yılın belli dönemlerine ayrılması ve 15 günden az süreli olmaması gerekir. Bu emredici hükmün yalnızca alt sınırını belirleyen sınırı göz önüne alarak, “devrelerin sayı ve süreleri” (KMK.md.58), “büyük onarım için ayrılacak dönem” (KMK.md.6l) dışında dilenildiği gibi saptanabilecektir.
Devre Mülk Hangi Taşınmazlar Üzerinde Kurulabilir?
KMK md.58’e göre devre mülk ancak konut niteliği taşıyan yapılarda kurulabilir. Konut niteliği taşımayan yapılarda dükkân, büro, mağaza gibi işyerlerinde devre mülk kurma olanağı yoktur. Örneğin: Bir yapının konut sayılabilmesi için en az bir oda, tuvalet, banyo, mutfak gibi üniteleri içermesi gerekmektedir. Konut niteliği taşımayan yapılarda devre mülk kurulmak istendiği takdirde bu talep tapu idaresince kabul edilmeyecektir.

İNŞAAT HESABINI ÜCRETSİZ OLARAK DENEMEK İSTER MİSİNİZ?

Devre Mülk, Devre Mülk Sözleşmesi Akdetmekle Kurulur
KMK’nun 61. maddesi “…dönem süresi, devir ve teslimi ile istifade şekil ve usulleri yöneticilerin seçimi ile hak ve sorumlulukları, büyük onarım için ayrılacak dönem, bakım masrafları gibi hususları” içeren bir devre mülk sözleşmesi resmi senede eklenir ve tapu kütüğünün beyanlar hanesinde gösterilir demektedir. Devre mülk sözleşmesinin şekli hakkında KMK md. 57 ve devamındaki hükümlerde açık bir hüküm bulunmamaktadır. Ancak, anılan kanunun 61’inci maddesi ile resmi senede eklenme zorunluluğunun getirilmesi karşısında devre mülk sözleşmesinin asgari adi yazılı şekilde yapılması gerekmektedir. Ayrıca, devre mülk sözleşmesinin müşterek maliklerin tamamı tarafından imzalanması da gerekmektedir. Kanunun 61. maddesinde “gibi hususlar” denilmesi, sayılan konular dışında kalan birçok hususun taraflarca belirlenebileceği anlamına gelmektedir.

Destekten Yoksun Kalm… 05/09/2019 Döşeme Türleri Ara… 05/09/2019