İNŞAAT HESABINI ÜCRETSİZ OLARAK DENEMEK İSTER MİSİNİZ? Ücretsiz Dene
05 Eyl

Ayni Hak Nedir?

HUKUK, NEDİR, YÖNETMELİK

AYNİ HAK KAVRAMINA GENEL BİR BAKIŞ

Türk hukukunun en temel inceleme alanlarından biri de “mülkiyet hakkı”dır. Eşya hukuku mefhumunun içerisinde incelenen mülkiyet hakkı, beraberinde birçok kavramı getirmekte olup, birçok hukuksal korumayı bünyesinde barındırmaktadır. Bu korumaların ne olduğu ve hükümleri, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nda yer almaktadır. Bunlardan kabaca söz edilecek olursa, mülkiyet hakkı sahibi (malik) sahip olduğu nesneyi arzu ettiği gibi kullanabilir, tüketebilir ve istediği gibi devredebilir. Yani, örneğin bir arsanın maliki, arsasını –komşuluk hukukuna özen göstermek şartıyla- arzu ettiği gibi kullanabilir, yahut da hiç kullanmayabilir. İstediği ekim biçim faaliyetini icra edebilir, istediği herhangi bir kimseye kiralayabilir, yahut da üzerinde bir inşaat faaliyeti yürütebilir. Elbette, bunun için özel izinlerin alınması kuralı saklıdır. Görüldüğü gibi mülkiyet hakkı, Türk Hukukunun en temel haklarından birini oluşturmaktadır.
Yazımızın da konusunu oluşturan ayni hak kavramı, mülkiyet hakkı ile yakından ilintilidir. Hatta en yaygın ayni hakkın, mülkiyet hakkı olduğu söylenebilir. Yani ayni hak kavramı, mülkiyet hakkını da kapsayan geniş çaplı bir kavramdır. Bu nedenle, yukarıdaki paragrafta mülkiyet hakkının ne olduğuna kısaca değinme gereği duyduk. Aşağıda ayni hak kavramının ne olduğunu irdeleyeceğiz.

İNŞAAT HESABINI ÜCRETSİZ OLARAK DENEMEK İSTER MİSİNİZ?

Ayni Hakkın Konusu Nedir?
En kaba ve kısa tanımıyla ayni hak, eşyalar üzerinde sağlanan doğrudan doğruya hakimiyet olarak ifade edilir. Bu tanımdan, çıkarılması gereken üç unsur vardır:
1) Ayni hak, ancak “eşyalar” üzerinde kurulur.
2) Ayni hak, sahibine “doğrudan doğruya hakimiyet” olanağı tanır.
3) Aynı hakkın sahibi, bu hakkını herkese karşı ileri sürebilir.

Bu ifadelerin ne anlama geldiğini teker teker ve olabildiğince yalın bir şekilde açıklayalım.
1) Ayni Hak, Eşyalar Üzerinde Kurulur: Türk hukukundaki “eşya” kavramı ile günlük yaşantıda kullandığımız eşya kavramı, aslında aynı anlama gelmez. Hukuktaki eşya, ekonomik değeri olan ve kanunda “şey” ifadesiyle tanımlanmış her şeydir. Buna göre, genel ve kaba bir yorumla diyebiliriz ki, “insanlar” dışında kalan her nesne, hukuki anlamda birer eşya olarak kabul edilebilir. Örneğin, bir “arsa”, “otomobil”, yahut da bir “apartman” pekâlâ birer eşya sayılırlar.
2) Ayni Hak, Hak Sahibine Eşya Üzerinde Doğrudan Doğruya Hakimiyet Sağlar: Bu ifade, ayni hak sahibi olan kimsenin, sahibi olduğu eşya üzerinde üçüncü bir kimsenin aracılığına gerek olmaksızın kullanma hakkının olduğu anlamına gelir. Örneğin bir taşınmazda kiracı olarak bulunan bir kimsenin, o taşınmaz için bir ayni hakkı olmadığı için, taşınmazı kullanabilmesi ancak ve ancak kiraya verenin onayıyla olacaktır. Fakat örneğin bir arazinin paylı mülkiyet sahiplerinin her biri, bir başka kimsenin herhangi bir onayına gereksinim duymaksızın, arsayı –komşuluk ve özen kurallarına uymak kaydıyla- istediği gibi kullanabilecektir. Ayni hak, eşya üzerinde böyle güçlü bir hak sağlamaktadır.
3) Ayni Hak, Herkese Karşı İleri Sürülebilir: Bu ifade, ayni hakka sahip olan kimsenin, aslında ne denli güçlü bir hakka sahip olduğunun basit bir göstergesidir. Şöyle ki bir eşya üzerinde ayni hak sahibi olan kimse, o eşyaya gelebilecek herhangi bir tecavüz tehlikesini derhal davaya dönüştürebilir. Bu hakkını, ayni hakkının konusu olan eşyaya zarar veren kişi kim olursa olsun, o kişiye karşı herhangi bir sınırlamaya tabi olmaksızın ileri sürebilir. Örneğin bir arsanın üzerinde mülkiyet hakkı sahibi olan kimse, yandaki arazide kendi arazisine taşan bir şekilde inşaat yapıldığını fark eder etmez bunu derhal davaya konu edebilir. Fakat örneğin arazi üzerinde kiracı sıfatıyla bulunan kişi, arazi üzerinde ayni hak sahibi olmadığı için, araziye taşan inşaat için gereken davayı açamaz. Bu davayı ancak arazinin maliki açar; bu kişi de, arazinin üzerindeki ayni hak sahibidir.

Autocad Bak Dosyası … 05/09/2019 “Malik” Sıfatlı… 05/09/2019