Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği kapsamında hazırladığımız serinin bu bölümünde; binaların ortak kullanım alanlarından özel tasarım hacimlerine, kuranglez ölçülerinden teras çatı düzenlemelerine kadar mimari projelerin teknik detaylarına odaklanıyoruz.

1. Yönetmeliğe göre hangi yapılar “Umumi Bina” kapsamına girer?

Mimari projelerde erişilebilirlik ve teknik donanım şartlarını doğrudan etkileyen umumi bina kavramı geniş bir yelpazeyi kapsar. Kaynaklara göre; resmi binalar, ibadet yerleri, eğitim ve sağlık tesisleri, sinema, tiyatro, müze, kütüphane gibi kültürel binalar umumi bina sayılır. Ayrıca otel, yurt, iş hanı, büro, pasaj, alışveriş merkezi gibi ticari yapılar ile spor tesisleri, genel otoparklar ve ulaştırma istasyonları da bu tanım içindedir.

2. “Kat Bahçesi” tasarlanırken uyulması gereken asgari ölçüler nelerdir?

Bina içinde yeşil dokuyla iç içe yaşanmasını sağlamak amacıyla tasarlanan kat bahçeleri, belirli teknik şartlara tabidir. Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği uyarınca kat bahçeleri; ortak alana ait olmalı, binanın en az bir dış cephesi ile irtibatlı ve açık olmalıdır. Teknik olarak bu alanların en az iki kat yüksekliğinde ve asgari 3.00 metre genişliğinde olması zorunludur.

3. Yapı kitlesi içinde tertiplenen “Atrium” boşluklarının özellikleri nelerdir?

İki veya daha fazla katın içine açıldığı ortak hacimler olan atriumlar, modern mimaride sıkça kullanılır. Yönetmelik tanımına göre atriumun karşılıklı iki uzun kenarı arasındaki mesafe 3.00 metreden az olamaz. Ayrıca bu boşluklar bodrum, zemin veya bina giriş katından başlayıp tüm katlar boyunca devam eden üzeri kapalı hacimlerdir. Alışveriş merkezlerinde yapılan atrium boşluklarının her katta asgari ölçülerdeki alanı emsal hesabına dâhil edilmez.

4. Binalarda “Kuranglez” yapım şartları ve ölçüleri nasıl belirlenmiştir?

Binaların tabii zemin altında kalan bölümlerine ışık ve hava sağlamak amacıyla yapılan kuranglezler, parsel sınırı içinde kalmak zorundadır. Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği‘ne göre kuranglez genişliği en az 0.80 metre, en fazla 1.20 metre olabilir. Derinliği azami 2.00 metre olan bu ışıklıklar, binanın hiçbir cephesinde mütemadiyen (boydan boya) tesis edilemez. Yol cephesi haricindeki kuranglezlerden kaçış amacıyla çıkış tertiplenebilirken, buralarda su baskınlarına karşı tedbir alınması zorunludur.

5. Teras çatılarda “Çatı Bahçesi” ve kapalı mekân oluşturma şartları nelerdir?

Teras çatılarda çatı bahçesi düzenlemesi yapılırken, bitkilendirme için gereken 0.50 metre toprak dolgu, parapet yüksekliğine dâhil edilmez. Ortak alan olarak kullanılan bu teraslarda; merdiven evi yanında bina sakinlerinin kullanımı için tuvalet, lavabo, çay ocağı ve malzeme deposu gibi alanlar yapılabilir. Bu kapalı mekânların toplamı teras alanının %10’unu ve 20 m²’yi geçemez, yüksekliği ise en fazla 3.00 metre olabilir. Ayrıca bu yapılar bina ön cephesine 3.00 metreden fazla yaklaşamaz.

Bu içerik, Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği resmi maddeleri ve güncel teknik standartlar referans alınarak profesyoneller için hazırlanmıştır.

İnşaat Hesabı – Dergisi

 

Genel