Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği kapsamında hazırladığımız serinin bu bölümünde; binaların hava almasını sağlayan ışıklıklardan, dikey sirkülasyonun temeli olan merdivenlere ve ruhsat başvuru süreçlerine kadar profesyonellerin bilmesi gereken teknik detayları inceliyoruz.

1. Binalarda tasarlanan ışıklıkların (kuranglez hariç) asgari ölçüleri kat adedine göre nasıl değişir?

Mimari projelerde piyeslerin havalandırılması için kullanılan ışıklıkların boyutları binanın yüksekliğine göre kademeli olarak artmaktadır. Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği hükümlerine göre, 1 ila 6 katlı binalarda ışıklığın dar kenarı en az 1.50 metre ve alanı 4.50 m² olmalıdır. Bina kat adedi 7 ve daha fazla olduğunda ise bu ölçüler; dar kenar için en az 2.00 metre, alan için ise en az 9.00 m² olarak uygulanır. Ayrıca, asgari ölçüdeki bir ışıklıktan her katta en fazla dört piyes faydalanabilir; bu sayı arttığında ışıklık ölçüsü de aynı oranda büyütülür.

2. Ortak merdivenlerin genişliği ve basamak yükseklikleri için belirlenen güncel limitler nelerdir?

Güvenli bir tahliye ve erişim için merdiven ölçüleri katı kurallara bağlanmıştır. Ortak merdiven kolu ve sahanlık genişlikleri konut yapılarında en az 1.20 metre, umumi binalarda ise en az 1.50 metre olmak zorundadır. Basamak yükseklikleri ise konfor ve erişilebilirlik açısından asansörü olmayan binalarda 0.16 metreyi, asansörlü binalarda ise 0.18 metreyi geçemez. Ayrıca basamak genişliğinin 0.27 metreden az olmaması ve basamak uçlarının çıkıntısız (damlalıksız) yapılması teknik bir zorunluluktur.

3. Yapı ruhsatı gerektirmeyen “basit tamir ve tadil” işlemleri neleri kapsar?

Her inşai faaliyet ruhsata tabi değildir; bazı işlemler “basit tamir ve tadil” kapsamında değerlendirilir. Taşıyıcı sistemi etkilemeyen, bağımsız bölümün dış cephesini veya ıslak hacim sayısını değiştirmeyen; iç ve dış sıva, boya, badana, oluk, dere, doğrama ve tavan kaplamaları bu kapsamdadır. Ayrıca bahçe duvarı onarımı, kiremit aktarılması ve balkonlarda yapılan açılır kapanır cam panel uygulamaları da Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği uyarınca ruhsat alınmaksızın yapılabilir.

4. Binalarda yapılacak açık ve kapalı çıkmalar (balkon vb.) için parsel sınırlarına yaklaşma sınırı nedir?

Binalarda parsel sınırları dışına taşmamak kaydıyla yapılan çıkmaların belirli mesafeleri koruması gerekir. Kapalı ve açık çıkmalar; yol cephelerinde yapı yaklaşma sınırından itibaren en fazla 1.50 metre taşabilir. Arka ve yan bahçelerde ise parsel sınırlarına 3.00 metreden fazla yaklaşmamak kaydıyla yine en fazla 1.50 metre çıkma yapılmasına izin verilir. Ek olarak, tüm çıkmaların altının tabii veya tesviye edilmiş zeminden yüksekliği en az 2.40 metre olmalıdır.

5. Yapı ruhsatı başvuruları idare tarafından hangi süre içerisinde sonuçlandırılmalıdır?

İnşaat mühendisleri ve mimarlar için süreç yönetimi açısından kritik olan ruhsat onay süresi yönetmelikte netleştirilmiştir. Eksiksiz hazırlanan projeler, ilgili idarenin teknik personeli tarafından en geç on beş gün içinde incelenir. Eğer projede eksik veya yanlış bulunmuyorsa, müracaat tarihinden itibaren en geç otuz gün içinde yapı ruhsatının verilmesi zorunludur. İnceleme sonucunda hata tespit edilirse, tüm eksikliklerin gerekçeleriyle birlikte belirtilerek projelerin bu süre içinde iade edilmesi gerekir.

Bu içerik, Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği resmi maddeleri ve güncel teknik standartlar referans alınarak hazırlanmıştır.

Genel, Yönetmelik/Hukuk