10 Eyl

Kişiye Bağlı İrtifak Hakları Nelerdir?

HUKUK, YÖNETMELİK

KİŞİYE BAĞLI İRTİFAK HAKLARI NELERDİR?

İrtifak hakları, birer “sınırlı ayni hak” kabul edilirler. Sınırlı ayni haklar ise, başında her ne kadar “sınırlı” ibaresini bulunduruyor olsa dahi bir “ayni hak” olmanın gerektirdiği tüm özellikleri taşımaktadırlar. Yani ayni haklar “mutlak” haklardan olduğuna göre, hukuk düzeninin de “mutlak” olarak koruduğu haklardandır. Daha açık ifade etmek gerekirse, sınırlı ayni haklar ve mülkiyet hakkı olmak üzere ikiye ayrılan ayni haklar, ihlale uğrama tehlikesi gündeme geldiğinde, mütecaviz herkese karşı ileri sürülebilen haklardandır.
İrtifak hakları da, yukarıda ifade ettiğimiz “sınırlı ayni haklar”ın kapsamında değerlendirilir. Buna göre, irtifak hakkının sahibi, üzerinde irtifak hakkı sahibi olduğu taşınmazın malikinden, normal koşullarda kullanabileceği birtakım mülkiyet haklarını kullanmamasını istemeye yetki verir. Örneğin: Bir arazinin sahibi, bir başka araziden “geçit hakkı” sahibi ise, üzerinde geçit hakkı kurulan yüklü arazinin sahibi, kendi arazisi üzerinde kurulan geçidi ekim biçim faaliyetlerinin bir parçası haline getiremez. Bu durumda, geçit hakkının sahibi, üzerinde geçit hakkı kurulan arazinin sahibinden, aslında mülkiyet hakkını kısıtlamasını istemektedir. Bu, bir irtifak hakkıdır.
İrtifak hakları da, kendi içerisinde “KİŞİYE BAĞLI” ve “EŞYAYA BAĞLI” olmak üzere iki kısımda incelenir. Biz, bu yazımızda yalnızca kişiye bağlı irtifakları inceleme konusu yapacağız.

İNŞAAT HESABINI ÜCRETSİZ OLARAK DENEMEK İSTER MİSİNİZ?

Kişiye Bağlı İrtifaklar: Üst Hakkı, Oturma Hakkı, İntifa Hakkı
a) Üst Hakkı (İnşaat Hakkı) : Üst hakkı öyle bir irtifak hakkıdır ki birinin arazisi üzerinde İNŞAAT YAPABİLME HAKKI sağlar. Yani üst hakkının sahibi olan kimse, hangi arazide üst hakkı sahibi ise, o arazide istediği gibi inşaat yapabilme hakkına sahip olur. Üstelik yalnızca toprağın üstünü değil, altını kullanmaya da hak sahibi olur. Üst hakkı, bir İRTİFAK HAKKI olduğu için, hangi arazinin üzerinde kurulacak ise, o arazinin malikinin bunun için onayı ve tapu kütüğüne üst hakkının varlığını tescil etmesi gerekir. Zira irtifak hakları da ancak tapu kütüğüne tescil ile hüküm ve sonuç doğurur. Üst hakkı, taraflar aralarında başka bir hüküm kararlaştırmadıkça, mirasçılara geçer; ya da başkalarına devredilebilir.
b) Oturma (Sükna) Hakkı: Bu hak, bir KONUT üzerinde kurulabilir. Oturma hakkı sahibi, üzerinde sükna hakkı sahibi olduğu konutta, tıpkı o konutun maliki gibi oturabilir. Fakat bu hak, üst hakkının aksine mirasçılara geçmez, başkalarına devredilemez.
c) İntifa Hakkı: Bu hak, mülkiyet hakkının sağladığı olanaklara çok yakın bir olanak sahası sunar. Hatırlanacağı üzere, mülkiyet hakkının beraberinde getirdiği üç hak vardı: Kullanma, yararlanma, tüketme (usus, fructus, abusus). İntifa hakkı sahibi, yalnızca tüketme hakkına sahip değildir. Malı istediği gibi kullanır, fakat malın maliki değildir. Bu nedenle, mala zarar verme ya da yok etme, yahut da tüketme hakkını haiz değildir. Mülkiyet hakkı ile arasındaki tek fark budur. Bu nedenle, intifa hakkı ile mülkiyet hakkı, birbirine çok yakın olsa da, intifa hakkının sınırlı bir ayni hak olması nedeniyle farklı sonuçlar doğuran haklardır.

Kiraya Verenin Kiracının Eşy… 10/09/2019 Konut Kiralarında Dikkat Edilm… 10/09/2019