İNŞAAT HESABINI ÜCRETSİZ OLARAK DENEMEK İSTER MİSİNİZ? Ücretsiz Dene
06 Mar

Kısa Kolon Düzensizliği

ŞANTİYE

Türkçesi ve sayısal örnek:
Kısa kolon kavramını çoğu İnşaat Mühendisi bildiğini zanneder, ancak kısa kolon kavramı konusunda İnşaat Mühendislerinin eksik bilgiye sahip olduğu bir gerçektir.
Kısa kolon, kolon yüksekliği ile bağlantılı bir kavram değildir. Yani yüksekliği 1.00 metre olan yada yüksekliği 1.50 metre olan kolon kısa kolon demek değildir.Tam aksine yüksekliği 4.00 metre olan yada yüksekliği 5.00 metre olan kolonda kısa kolon olabilir.
Anlaşılır bir dille kısa kolon kavramını açıklayalım :
Eğer siz bir kolonu belli bir yüksekliğe göre dizayn ediyorsanız, ancak kolon gerçekte hesapladığınızdan daha “KISA” yükseklikte çalışıyorsa bu kısa kolondur.Görüldüğü gibi kısa kolon kavramı yükseklikten bağımsızdır.Kısa kolon kavramında önemli olan , sizin hesapladığınız kolon boyu ve gerçekte çalışan kolon boyudur.Hesapladığınız kolon boyu ile çalışan kolon boyu eşitse problem yoktur.

Mesela,
Kat yükseklliği 5 metre olan bir yapıda siz ilgili kolonları 5 metre olarak idealize ediyor ve hesaplıyorsunuz. Ancak bir takım nedenlerden dolayı 5 metreye göre hesapladığınız kolon boyu hali hazırda 4 metre olarak çalışıyorsa burada bir kısa kolon oluşumu mevcuttur. Gördüğünüz üzere kolon boyu 4 metre olsada kısa kolon kavramından bahsetmekteyiz. Peki 5 metrelik kolon nasıl olur da 4 metre olarak çalışabilir ? Yani kısa kolon oluşabilir ? 5 metrelik katın altında 1 metrelik subasman perdesi dönüldüğünü düşünün.Her ne kadar kat yükskeliği 5 metrede olsa sizin döndüğünüz 1 metre yüksekliğindeki subasman perdesi, kolon serbest yüksekliğini 4 metreye kısaltmıştır. Subasman perdesi olmadan ilgili kolon 5 metre yüksekliğe göre deplasman yapabilirken, subasman perdeleri kolonun alttaki 1 metrelik kısmını sabitlemiş dolayıısyle artık kolon 4 metrelik boya göre şekil değişikliği yapar hale gelmiştir. Bu durumda 5 metrelik yüksekliğe göre kolonda oluşacak kesme kuvvetleri artık 4 metre yüksekliğe göre meydana gelebilecektir. 4 meterelik kolonda oluşabilecek kesme kuvveti (moment etkisinden) 5 metrelik kolona göre daha büyük olacaktır. Sayısal bir örnek verirsek konu daha iyi anlaşılır:

5 metre yüksekliğinde betonarme bir kolon düşünün.Bu kolonun alt ve üst uç moment kapasiteleri 20 şer tm olsun.Yani Ma=20 tm ve Mü=20 tm…Biz bu kolonda oluşabilecek kesme kuvvetini hesaplayalım ve etriyemizi bu değere göre koyalım:

Kolon 5 metre yüksekliğinde olduğundan etriye hesabına esas kesme kuvvetimiz,
V5=(Ma + Mü) /L
V5=(20 + 20)/5= 8 ton. olur.
Biz 5 metrelik bu kolonda 8 ton kesme kuvveti gelecek şekilde etriye hesabımızı yaparız.
Oysa aşağıya 1 metrelik subasman perdesi koyduğumuzda artık kolonumuzun yüksekliği 5 metre değil 4 metreye inecekti. Bu durumda oluşacak kesme kuvvetine bakalım,
V4=(Ma+Mü)/L
V4=(20+20)/4=10 ton.
Gördüğünüz gibi kolon yüksekliği 4 metreye indiğinde kolonda 10 ton’luk bir kesme kuvveti oluşabilmekte. Oysa siz kolonu 8 ton kesme kuvvetine göre dizayn etmiştiniz. İşte kısa kolon tehlikesi budur. Kolonunuzu daha küçük bir kesme kuvvetine göre dizayn etmenize rağmen, kolon boyu kısalmasından dolayı kolonda daha büyük bir kesme kuvveti oluşması. Kolonunuuzun etriyesinin yetersiz kalması ve kesme kırılması tehlikesi.
Kesme kırılmaları gevrek kırılmadır. Ani göçmelere sebep olur. Dolayısıyle kısa kolon tehlikesini görmek ve dizaynı ona göre yapmak önemlidir. Mesela subasman perdeleri, sürekli devam eden bant pencereler, kısa kolon oluşumuna sebep olabilir.Subasman perdesi bile yapmak zorunda olsanız, perde donatılarının kolon içerisine sokulmaması (yatay donatılar) ve subasman perdesi ile kolon arasında derz bırakılması kısa kolon oluşumunu engeller. Aynı şey bant pencereler içinde geçerlidir. Duvarlar örülürken kolon ile arada derz bırakılırsa kısa kolonun önüne geçilmiş olur.
Son olarak bazı meslekdaşların aklına gelen şu soruyu cevaplayıp konuyu kapatalım:
Merdiven sahanlığı için kat arasına atılan kirişler kısa kolon oluşturur mu?
Kat yüksekliği 3 metre olsun. Siz 1.50 metre yüksekliğe de bir sahanlık kirişi atın. Eğer siz kolonunuz 1.50 metre yüksekliğe göre dizayn etmişseniz kısa kolondan korkmanıza gerek olmaz. Yüksekliği 1.50 metre de olsa kısa kolondan bahsedilmez. Bu yapılabilir.Önemli olan kolon boyu kısalmasının hesaba yansıtılabilmesidir.
Taşıyıcı sistem nedeni ile veya dolgu duvarlarında kolonlar arasında bırakılan boşluklar nedeni ile oluşabilirler (Şekil 3.6). Kısa kolon oluşumunun engellenemediği durumlarda, enine donatı hesabına esas alınacak kesme kuvveti Denk.(3.5) ile hesaplanacaktır. Denk.(3.5)’teki momentler, kısa kolonun alt ve üst uçlarında Ma 1.4 Mra ve Mü 1.4 Mrü olarak hesaplanacak, ℓn ise kısa kolonun boyu olarak alınacaktır. Ancak hesaplanan kesme kuvveti Denk.(3.7)’de verilen koşulları sağlayacaktır. Kısa kolon boyunca, 3.3.4.1’de kolonların sarılma bölgeleri için tanımlanan minimum enine donatı ve yerleştirme koşulları uygulanacaktır. Dolgu duvarları arasında kalarak kısa kolon durumuna dönüşen kolonlarda, enine donatılar tüm kat yüksekliğince devam ettirilecektir (Şekil 3.6).






İNŞAAT HESABINI ÜCRETSİZ OLARAK DENEMEK İSTER MİSİNİZ?

BU YAZILARIMIZ DA İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR

Hafriyat Bedeli Neden… 06/03/2020 Konut Kredisi Ve Tap… 06/03/2020