KENTSEL DÖNÜŞÜM NEDİR?

Son senelerde adından sıkça bahsedilen kentsel dönüşüm, düşünüldüğünün aksine yapılaşmada gerekli bir projedir. Kanunen bir hak olan kentsel dönüşüm de kent içerisindeki afet riski taşıyan bölgelerin belirlenmesi ve sağlıklı, depreme karşı dayanıklı bir hale getirilmesi işlemidir. Ülkemiz deprem kuşağı bölgesinde yer aldığı için, bu proje ile birlikte hem can hem de mal güvenliğiniz sağlanarak sizlere daha huzurlu ve güvenli bir yaşam sunuyor.

Kentsel Dönüşüm Aşamaları

Yapım olarak çok eski yıllara dayanan ev ve binalar depreme karşı çok dayanıklı olmayabilir. Yalnızca deprem değil tüm doğal afetlere karşı yapının dayanıksızlığı söz konusu olabilir. Bu nedenle kentsel dönüşüm projesi ile yapılarınızı daha güvenli hale getirebilirsiniz. Yapınızı kentsel dönüşüm ile daha dayanıklı hale getirmek istiyorsanız, başvuru yapabilirsiniz. Başvurunuz sonuçlandığında binanız için çalışmalara başlanacaktır. Ancak başvurunuz dışında Bakanlar Kurulu tarafından riskli alan bölgeleri belirlenir. Bu bölgelere kentsel dönüşüm kesin olarak yapılması gerekmektedir.

1. Yapınız için bağımsız bölüm maliklerinden biri ya da kanuni olarak sizi temsil eden kişilerce masrafları size ait olmak üzere, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından görevlendirilen risk tespit kuruluşlarına başvurulur. Yapınızın riskli yapı çerçevesinde ele alınabilmesi için ilk önce riskli yapı uzmanları tarafından binanız incelenir. Bina incelendikten sonra binanızın risk durumu hakkında risk raporu hazırlanarak gerekli yerlere gönderilir.

2. Risk tespit raporunuz il müdürlükleri ya da bölgenizde bulunuyorsa altyapı ve kentsel dönüşüm müdürlüklerine gönderilir. Eğer bakanlık tarafından yetkilendirilme yapılmışsa belediyelere de gönderilebilir. Rapor sonucu binanızın riskli bir yapı olup olmadığı incelenir. Bunun üzerine binanıza yıkım ya da güçlendirme çalışmaları yapılır.

3. Yapınız kentsel dönüşüm kapsamında riskli yapı grubunda yer alıyorsa ve yıkım işlemleri yapılacak ise bu duruma itiraz etme hakkınız bulunmaktadır. İtiraz hakkınızı kullanarak, binanızın yıkımını engelleyebilir ve güçlendirme çalışması yaptırabilirsiniz. Ancak yıkım gerekli görüldüyse bu hem sizin can güvenliğiniz hem de mal güvenliğiniz için en doğrusu olacaktır.

4. Rapor sonucu karar verilen kentsel dönüşüm çalışmalarına başlanır. Riskli yapının tahliye edilmesi ve yıkımı için 60 gün gibi bir süre verilir. Bu süreçte anlaşma ile taliye edilen bina sakinlerine, bakanlık tarafından kira yardımı ya da geçici konut yardımı yapılır. Anlaşma sağlanmadan yapılan ve kira yardımından yararlanamayan bina sakinleri ise kredi desteklerinden yararlanabilir.Kira yardımı, 2019 yılı için herhangi bir değişiklik olmadığından, aylık en çok 960 Türk Lirasıdır.

Kira yardımı talebinde bulunacak olanların, öncelikle oturdukları yapının AFET RİSKİ ya da buna benzer bir nedenle kentsel dönüşüm kapsamına sokulmuş olması ve bu nedenle kullanım dışı hale getirilmiş olması gerekir. Bu sebeple oturdukları yapıdan tahliye edilenler, TAHLİYE TARİHİNDEN başlayarak 1 yıl içerisinde ilgili kuruma kira yardımı talebinde bulunmalıdırlar. İlgili kurum, Çevre ve Şehircilik Bakanlığının il veya ilçelerdeki müdürlükleridir.
Kira yardımı alabilmenin tek koşulu, yukarıda sayılan hususlar değildir. Kira yardımı, ancak daha önce kredi kullanmamış kişiler için söz konusu olabilmektedir ve kural olarak 18 ay boyunca yapılmaktadır. Bazı durumlarda, 36 aya kadar çıkabilmektedir.
Kentsel dönüşüm kapsamında tahliye edilenler, MALİKİ oldukları meskenden tahliye edilmişlerse, kira yardımından şu iki şekilde yararlanabileceklerdir: Ya sadece kira yardımından yararlanılır ya da yıkılan yapı yeniden inşa ettirilmek isteniyorsa “kredi yardım desteğinden” yararlanılır. Kira yardımı başvurusu yapılırken, bu yardımlardan hangisinin istendiğinin açık bir şekilde belirtilmesi gerekir; bu bir başvuru şartıdır. Belirtelim ki sözünü ettiğimiz iki yardımın aynı anda alınması caiz ve mümkün değildir. Önemle ifade edilmelidir ki ilgili kanunun açık hükmü uyarınca, uzlaşı ile tahliye edilen yapıların sahiplerine, mümkün olması halinde, kira yardımı yerine tahliye tarihinden itibaren konut ve işyerlerinin teslim tarihine kadar, geçici konut veya işyeri tahsisi de yapılabilir.

5. Kentsel dönüşüme giren yapınız için proje alanı başlayarak inşaat uygulamaları yapılır. Yıkım yapılan binalarda tüm imar alanına yeniden bina yapımı için çalışmalar başlar ve depreme karşı dayanıklı malzemeler kullanılır. Bina güçlendirme çalışmalarında ise binanın zemin alanına inerek zemin de depreme karşı güçlendirme çalışmaları yapılır.

6. Kentsel dönüşüme giren yapınızın teslim süresi inşaat firmasına göre değişiklik gösterebilmektedir. Yapınız teslim edildiğinde eksik gördüğünüz noktalar var ise bunları bildirerek giderilmesini isteyebilirsiniz. Tüm işlemler sonrası bina sakinlerine belge ve kat mülkiyet tapıları verilir.

Kentsel Dönüşememe

4. normal kat betonunu döküyorduk ki bir teyze geldi, 2 yandaki binada oturuyormuş. Sonra klasik görüşmemiz:
Teyze: Oğlum bizim binaya da bir teklif verin
Ben: Tabii teyze alayım evrakları
Meğer evraklar hazırmış zaten. Hemen elinden çıkardı verdi imar durumunu vs. Bu şu demek: Daha önce bir sürü müteahhite gittik, onlarca teklif aldık, işin içinden çıkamıyoruz, bir teklif de siz verin de karışsın karışacağı kadar.
Teyzemin binasının kolay kolay dönüşemeyeceğini, dönüşse bile o binayı dönüştürmeye çalışan müteahhitin anlaşma yapıldığı sıralar akli dengesinin yerinde olmadığı binaya uzaktan bakılarak anlaşılabiliyor. Çünkü parsellerinin hemen hemen tamamına bina kurmuşlar, önde bahçe olarak kullandıkları yerden aslında yol geçmesi gerek vs. vs. Yani o binayı yıksak yerine bırakın daha fazlasını yapmayı aynısı bile yapılmıyor.

Buraya kadar olan kısmı uzaktan bakarak anlayabiliyoruz.
Sonraki aşamada binada 30-40 daire olduğunu, bunların bir kısmının tapusunun olmadığını, zemin katta oturan adamın dairesini dükkana çevirdiğini ve tapusu 20 m² olmasına rağmen 100 m² alan kullandığını ve bina kentsel dönüşüme giderse en az 100 m² dükkan istediğini vs. vs. öğrendim.
Özetle, bu bina yıkılıp yenisi yapıldığında ortaya çıkan daireler arsa sahiplerine bile yetmiyorken işin içine bir de müteahhit sokmaya çalışıyorlar.