08 Eyl

İş Sözleşmelerinde İşçinin Temel Borçları

HAKEDİŞ, HUKUK, YÖNETMELİK

İŞ SÖZLEŞMELERİNDE İŞÇİNİN TEMEL BORÇLARI

İş sözleşmelerinde, iki taraf bulunmaktadır: “İşveren” ve “işçi”. Bu iki taraf, aralarında bir “iş akdi” ya da “genel hizmet sözleşmesi” adıyla adlandırdığımız bir sözleşme oluştururlar. Bu sözleşmenin oluşturulmasıyla birlikte, aralarında hukukça korunan ve hukuksal bir sürecin ögesi haline gelen “iş ilişkisi” doğar.
İşçi ile işveren arasında oluşan bu iş ilişkisinin kaynağı, elbette ki aralarında akdettikleri iş sözleşmesidir. Bu sözleşme, her iki tarafa da borç yükleyen bir “hizmet” sözleşmesidir. Bu yazının konusu, “işçi” tarafına yüklenen borçlardır. “İşçi, iş sözleşmesi ile işverene hangi yükümlülükler altına girmektedir?” sorusunun yanıtını, bu yazıda arayacağız.
İşçinin İşverene Yükümlendiği Borçları
İşçi ile işveren arasında, adına “iş sözleşmesi (akdi)” ya da “genel hizmet sözleşmesi” dediğimiz bir sözleşme kurulmaktadır. Bu sözleşmenin tanımı, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 393. Maddesinde şu şekilde yapılmıştır: “Hizmet sözleşmesi, işçinin işverene bağımlı olarak belirli veya belirli olmayan süreyle işgörmeyi ve işverenin de ona zamana veya yapılan işe göre ücret ödemeyi üstlendiği sözleşmedir. İşçinin işverene bir hizmeti kısmi süreli olarak düzenli biçimde yerine getirmeyi üstlendiği sözleşmeler de hizmet sözleşmesidir.”

İNŞAAT HESABINI ÜCRETSİZ OLARAK DENEMEK İSTER MİSİNİZ?

Bu sözleşme, işçiye şu borçları yükler:
1) İşçi, sözleşme ile üzerine yüklenen iş görme fiilini, ŞAHSEN icra etmelidir. Yani, iş sözleşmesinin tarafı olan işçi, üzerine düşen işi bir başkasına gördüremez. Çünkü iş sözleşmelerinin karakterinde, işçinin kişiliğinin önem taşıması hususu yatmaktadır. Bir diğer söyleyişle, işçinin kişiliği ve şahsiyeti, iş sözleşmesinin kuruluşunda etkili olduğundan, işçi, üzerine düşen iş görme edimini bir başkasına gördüremez.
2) İşçi, işverenin zor durumda kaldığı zamanlarda, objektif olarak fazla mesai yapılmasını gerekli kılacak durumlarda, ÜCRETİ MUKABİLİNDE fazla mesai yapar. Fakat fazla mesai yaptığı zamanlarda, normal çalışma saatinin iki katı kadar ücret alır.
3) İşçi, gördüğü iş esnasında işverenin araç ve gereçlerine, işverene ait malzemelere sahip çıkmakla ve bunları korumakla yükümlüdür.
4) İşçi, işini dürüstlük kurallarına göre icra etmek zorundadır. Zamanında gelip zamanında çıkmak, işyerinde huzursuzluk yaratmamak, işini görmesi sırasında işin gerektirdiği disipline uygun davranmakla mükelleftir.
5) İşçi, işverene hizmet ettiği dönem için, bir başkası ile de iş sözleşmesi imzalayarak işverenine olan borcunu aksatamaz. Kendi işvereni ile hiçbir şekilde rekabete girişemez.
6) İşçi, işverenin talimatlarına uygun hareket etmek ve aralarındaki “bağlılık” ve “hiyerarşi” ilişkisine özen göstermek zorundadır.
7) İşçi, gördüğü iş hakkında işverene hesap verir.
8) İşçi, işi gördüğü sırada, gördüğü iş nedeniyle işverene ait olan eşyaları elinde bulunduruyorsa, bunları derhal işverene vermekle yükümlüdür. (Mesela, işçiye, işverene ait bir para emanet edilmiş olabilir.)

İş Sözleşmelerinde İşçin… 08/09/2019 İş Sözleşmelerinde İşvere… 08/09/2019