Dilatasyon Nedir?

Günümüzde yapıların şekilleri ve boyutları değişmekte, çok büyük yapılar kendilerini göstermektedir. Bu tarz yapılarda yapının oturmuş olduğu zeminde yer alan farklılık ve sıcaklık gibi değişimlerden meydana gelecek olan genleşme ve kısalma gibi form bozuklukları gösterebilir. Bunu engellemek için binayı bir bütün olarak yapmak yerine, yapılar eklemeli şekilde oluşturulabilir. Bu eklemeler arasında da belirli oranda boşluklar bırakılır. Birbirine sınır yapıda olan, aynı ya da farklı tipte imalatları birbirinden ayırmak için bırakılmış olan boşluklara ise dilatasyon denilmektedir. Boşluk bırakma işlemleri birçok farklı yapıda ve yerde kullanılmaktadır. Aynı tip olarak bakıldığında, beton dökümleri, temel döşemeler ve blok şekilde dökülen istinat duvarlarında dilatasyon kullanılır. Farklı tip yapılarda ise seramik yapılardan alçıpan yapı malzemesine geçişlerde dilatasyon derzi bırakılabilmektedir.

İçindekiler:
Dilatasyonun Önemi Nedir?

Dilatasyon İşleminde Nelere Dikkat Edilmelidir?

 

Yapılarda bu boşlukların olmaması halinde yapının korunması ve güvenliği sağlanamamaktadır. Ufak bir işlem olarak görülse de aslında bu işlem oldukça önemlidir. Yapılarda kullanılmakta olan her malzemenin ısı değişimleri farklıdır. Bu ısı değişimlerine göre genleşme ve büzüşme kapasitelerine sahiptirler. Betonarme yapılarda yaz ve kış ayları içerisindeki sıcaklık ve ısı değişimi, gece ve gündüz arasındaki sıcaklık ve ısı değişimi farklılıklarından dolayı genleşme ve kısalma eğilimi olur. Dilatasyon sistemsel olarak mimari projenin içerisinde en başından beri dâhil edilmesi gereken bir inşaat terimi olarak yer almaktadır.

  • Dilatasyon İşleminde Nelere Dikkat Edilmelidir?

Mühendislik çalışmalarında bu işlem oldukça önemlidir. Bir yapıyı tamamlamak ve yapının doğru bir işlevde olması için gerekli bir işlem olan dilatasyon, fizibilite ve alt yapı çalışmalarında da kendini göstermektedir. Proje yapımı sırasında tüm bu işlemler için ilk olarak hesaplamalar yapılmakta ve ona göre proje devam ettirilmektedir. Her yapının özelliği ve çevresel faktörleri farklıdır. Dilatasyonun kaç metrede bir konulacağı ile ilgili net bir kural olmaması da bundan kaynaklıdır. Çelik yapılarda yer alan ve içerisinde metal bulunan yük, yapılardaki genleşme ve kısalma gibi olayların doğru bir şekilde ölçülmesi ve projede belirtilmesi gerekmektedir. Yapı teknikleri ve mimari açıdan proje bazında bu işlemde birlikte çalışılmalı ve yapının etkili bir şekilde yapılması sağlanmalıdır.