05 Eyl

Destekten Yoksun Kalma Tazminatı

HUKUK, YÖNETMELİK

İNŞAAT İŞÇİSİNİN İŞVERENE DAYANDIRILAN BİR KUSUR SEBEBİYLE ÖLMESİ DURUMUNDA, GERİDE KALANLARIN TALEP EDEBİLECEĞİ DESTEKTEN YOKSUN KALMA TAZMİNATI VE ESASLARI

Öncelikle ve önemle belirtelim ki destekten yoksun kalma tazminatı, destekten yoksun kalanın kendi şahsı için söz konusu olan, asli ve bağımsız bir talep hakkıdır. Yani bu hak, miras hukukundan kaynaklanan bir alt hak değil, asli ve bağımsız, kendine özgü bir haktır(1).
Bu anlamda, diyebiliriz ki “destekten yoksun kalan” kişi eğer miras hukukundan kaynaklı haklarını yitirmişse ya da kendiliğinden bu haktan vazgeçmişse, yine de destekten yoksun kalma tazminatını talep edebilir. Zira, bir tazminatın özgün, asli ve bağımsız olmasının sonucu bunu doğurmaktadır.
Bu tazminatın net olarak anlaşılabilmesi açısından, bu kavramların detaylı olarak açıklanmasında yarar vardır. Destek, bir başkasının ya da başkalarının geçimlerini kısmen veya tamamen karşılayan ve yüksek olasılıkla da ileriye dönük olarak bu faaliyeti sürdüreceği söylenebilen bir bireyin, desteği altındaki kişilerin bakımlarını ve yaşamsal faaliyetlerinin sürdürülmesi için vereceği yardımları kapsamaktadır(2). Önemle belirtelim ki, destek kavramının muhatabı, “destekten yoksun kalan” kişilerdir. Nitekim, destekten yoksun kalan sıfatını haiz olmak için, kişinin işçinin bir akrabası, ya da ailesinin bir ferdi olmasına gerek yoktur. Yukarıda yaptığımız tanımlama dikkate alınarak, “destek”ten mahrum kalması yeterlidir.

İNŞAAT HESABINI ÜCRETSİZ OLARAK DENEMEK İSTER MİSİNİZ?

Önemle hatırlatmak gerekir ki, Türk uygulamasında en çok rastlanan hatalardan biri de, “destekten yoksun kalan” kişilerin yalnızca aile üyeleri olarak algılanması ve bu sınıfa, iş kazası sonucunda ölen işçiyle kan bağı bulunmayan bir kimsenin dahil edilmemesidir. Ancak, bu düşüncenin yanlış olduğunu önemle hatırlatmak gerekir. Yukarıda genel hatları itibariyle de bahsettiğimiz üzere, iş kazasının ardından ölen işçinin, destekte bulunduğu kimselerin bu destekten yoksun kalmaları ifadesinden anlaşılması gereken, yalnızca “destekten yoksun kalmış” kişilerdir. Buna, ilgili hükümde ayrıca bir sınırlama getirilmemiş olduğu için, aile üyelerinin de üçüncü kişilerin de girebildiğini kabul etmek en doğrusu olur. Bu bağlamda, destekten yoksun kalma tazminatı talep edecek olan kişilerin, bir mirasçı olmasına, aile üyesi olmasına ve sair gerekliliklere ihtiyacı yoktur. Yalnızca, işçinin ölümü ile gerçek anlamda bir darlığa düşülmüş olması, bu tazminat hakkına ehil olmak için yeterli bir unsurdur.
Genel olarak ifade etmemiz gerekir ki işverenin (inşaat hukukunda genellikle işveren sıfatı müteaahide ait olur), “iş akdinden (iş sözleşmesi, ya da genel hizmet sözleşmesi)” kaynaklı olarak bir “gözetim ve gerekli önlemleri alma” yükümlülüğü bulunmaktadır. Bu yükümlülüğe aykırı bir tutum dolayısıyla bir zararın meydana gelmesi halinde, birtakım sorumluluklar gündeme gelir. Önemle hatırlatılmalıdır ki, Türk/İsviçre hukuklarında esas sorumluluk türü “kusur sorumluluğu”dur. Buna göre, kusur sorumluluğu esas, kusursuz sorumluluk ise istisnadır.

Destekten yoksun kalma tazminatının istenebilmesi için, yalnızca işçinin ölümü durumunda “destekten yoksun kalanların” bulunması yeterli değildir. Ek olarak, bu tazminatı ödeyecek olan işverenin bir “bakım gücü” bulunması ve destekten yoksun kalanların da gerçekten “bakım ihtiyaçlarının” bulunması gerekir. Sarper Süzek’in deyişiyle, eğer bakım gücü yoksa destekten, bakım ihtiyacı yoksa desteklenenden söz edilemez.[1]

Burada önemle altı çizilmesi gereken husus, ölen işçinin desteğinin kapsamının ne olması gerektiğidir. Belirtelim ki bu desteğin “tam” bir destek olmasına gerek yoktur. Yani ölen işçi, sağlığındayken destekten yoksun kalma tazminatı alacak olan kişilerin tüm yaşamsal faaliyetlerinin giderlerini karşılamak zorunda değildir. Ancak, yine de bu kişilerin ihtiyaçlarının bir bölümünü karşılıyor olması aranır.

 

 

1 GÖKYAYLA, Destekten Yoksun Kalma Tazminatı, Ankara, 2004, sf. 45 ; EREN, Borçlar Hukuku Genel Hükümler, sf. 778.
2 GÜLEÇ UÇAKHAN, sf. 435-436.
3 SÜZEK, Sarper, İş Hukuku, Beta Yayıncılık, İstanbul, 2013
,sf.446.

Deprem Yönetmeliği Nedir? 05/09/2019 Devre Mülk Kavramın… 05/09/2019