26 Eyl

2019-2020 yılı Mimar ve Mühendis Maaşları

FİNANS

Mimar, inşaat mühendisi, iç mimar ve yapı denetimde çalışanların maaşlarını tek tek inceleyeceğiz. Bunu incelerken özel sektör, kamu arasındaki farklılıklara da değineceğiz.
TMMOB yönetim kurulu; mimar, mühendis ve şehir plancılarının 2019 yılı asgari ücretini 24 kasım 2018’de asgari brüt 4500 TL olarak açıkladı. 4500 TL brüt maaş alan birisi 12 ay sonunda 36.800 TL, aylık ortalama 3065 TL maaş almış olur.
Yani tüm işverenler TMMOB’ye uymuş olsa yeni mezun dahi olsa en az 3065 TL maaş alınması gerekiyor. Tabiii bu işin teorik kısmı.
Maalesef özel sektörde şu durumlarla sıklıkla karşılaşıyoruz:
• 3065 TL’nin çok çok altına mimar mühendis çalıştıranlar
• Asgari ücretle çalışacaksın ama önce 3 ay deneme süresi var, ilk 3 ay stajyer sonra beğenirsek maaş veririz diyenler
• Maaşının bir kısmını resmi olarak bankadan yatırıp (SGK’yı düşük gösterip) kalanını elden nakit olarak verenler
• Hatta 1-2 ay kadar önce blogumuzu takip eden yeni mezun bir mimar arkadaşımız kendisine 1500TL maş teklif edildiğini söyledi. İyi de asgari ücret bile 2000 TL, nasıl olacak ki diye sormuş. İş veren bankadan 2000TL yatırıp, aradaki 500TL’yi bankadan çekip kendisine geri getirmesini istiyormuş. O da bu şartlarda çalışmayı kabul etmemiş ama bu şekilde çalışan birçok arkadaşı olduğunu söyledi.

Özel sektörde iş bulma durumu:
İşimiz gereği her gün inşaat mühendisi, mimar gibi teknik arkadaşlarla iç içeyiz. Tanıdıkların tanıdıkları, iş arayanlar, sürekli gelen cv’ler, sohbet, muhabbet sonucunda sektörle alakalı aldığım notların bir kısmını sizlere aktaracağım:
• Cengiz, Boğaziçi inşaat mühendisliğinden 2015 mezunu 4 sene boyunca 3 farklı şantiyede çalışmış. Son çalıştığı yerdeki iş bitince işten çıkarılmış ve 9 aydır işsiz.
• Osman, Tuğrul, Akif, Cafer, Deniz, Orhan ve adını hatırlamadığım 20-25 civarında arkadaş şantiyelerde çalışıyordu, şantiyeleri bitince yeni şantiye olmadığı için işten çıkmış oldular. Ortalama tecrübeleri 3-8 yıl arasında. Ortalama maaşları da 4.000 – 10.000TL arasındaydı. Bir kısmı şantiye şefliği, bir kısmı kısım şefliği, saha şefliği yapıyordu. Hepsi işsiz, sektörde yeni proje olmadığı için de iş bulmakta güçlük çekiyorlar. Ortalama 3-15 ay aralığında işsizler. 6000TL maaş alırken bir anda işsiz olup 15 aydır iş aramak çok zor bir şey.
• Mimarlarda da durum pek farklı değil 4000-5000 TL bandında çalışan mimar arkadaşlara sektördeki sıkıntıdan dolayı maaşlarını yarıya düşürmeyi teklif eden firmalar var.
Şöyle düşünün 5000 TL maaş alıyorsunuz, 6 yıl tecrübeniz var. Enflasyonla orantılı bir şekilde en az 6000 TL olmasını beklerken bir anda maaşınız 3000 TL’ye düşüyor. İstersen kabul et istersen çık deniyor. Çıkıp iş arasanız, piyasadaki arkadaşlarınızı görüyorsunuz, iki ucundan da tutamıyorsunuz, karar vermesi gerçekten çok zor.
• İTÜ, YTÜ, Kocaeli, İstanbul Üniversitesi, KATÜ gibi okullardan mezun asgari ücrete iş arayan sayısız mühendis var.
• İç mimar ve yapı denetimde çalışan mühendis, tekniker arkadaşlar için de durum tamamen aynı.
Peki işverenler çok mu haksız?
Kesinlikle haklı olmadıkları bir gerçek ama haksız da sayılmazlar. Sonuçta piyasada iş olsa, para kazanabilseler; 10’larca 100’lerce kişi çalıştırırlar ama piyasada iş yok. İşveren size 6000 TL maaş verirken size iş yaptırabiliyordu. Şimdi size 6000 TL vermeye devam etse zarar ediyor çünkü siz ona 6000 TL kazandıramıyorsunuz. Size iş veremiyor. Öte yandan piyasalar açılır diye sizi işten çıkarmak da istemiyor ama yüksek maaş vermek de istemiyor, durumu da elverişli olmayabiliyor. Yani bu durumu çift taraflı düşünmek lazım.
İnşaat sektöründe kriz olmadan önce yurtiçinde özel sektör maaşları takribi olarak şu şekildeydi
• 0-2 yıl tecrübe: 1.500-4.000 TL
• 2-5 yıl tecrübe: 2.500-6.000 TL
• 5-10 yıl tecrübe: 5.000-10.000TL
• 10 yıl ve üzeri 7.000-15.000TL
İnşaat sektöründe kriz olmadan önce yurt dışında özel sektör maaşları 2.000 $ – 8.000 $ aralığındaydı. Yurt dışı derken çoğunlukla insan eli değmemiş, ayın 28 günü şantiyede çalışan, şantiyede yatıp kalkan, istese de aldığı maaşın %10’unu zor haracayabileceği bölgelerden bahsediyoruz.
Türkiye’deki kriz yurtdışında çalışmaya giden Türk mühendislerin maaşlarını da etkiledi çünkü arz arttı, yurt dışına gitmek isteyen mühendis sayısı arttı. Firmalar daha düşük fiyata daha kaliteli mühendis bulabilir hale geldi.

İNŞAAT HESABINI ÜCRETSİZ OLARAK DENEMEK İSTER MİSİNİZ?

Maaşlar neye göre değişiyor, maaşları etkileyen faktörler nelerdir?
• Tecrübe (Ne kadar tecrübeniz varsa o kadar yüksek maaş alırsınız)
• Pozisyon (Çoğunlukla çalıştığınız pozisyon ne kadar zorsa o kadar yüksek maaş alırsınız, yaz kış haftanın 7 günü şantiyede soğukta çalışan mühendisle, teknik ofiste elinde kahve masasının altında ısıtıcı olan mühendisin maaşı genelde aynı olmaz)
• Yabancı dil (Şantiyede pek geçmese de ofis çalışanları için artı bir etkendir)
• Yaş (Ne kadar bilgili olsanız da yaş faktörü önemli. Sizden 5 yaş büyük ama sizden az bilgili birisi sizden daha çok maaş alabilir ama tam tersi de mümkündür)
• Çalışılan ülke, şehir: Güney Sudan’da çalışan bir mühendisle, Almanya’da çalışan mühendisin maaşları aynı olmaz
• Mezun olunan üniversite (Her zaman olmasa da iyi bir üniversiteden mezun olmanız sizi bir adım önde kılar)
• Program bilgisi (Yıl olmuş 2019 hala autocad bilmeyen mühendis var)
• Son olarak referans (Tanıdık araya girince işin rengi tamamen değişebiliyor)

Buraya kadar özel sektörden bahsettik, peki kamuda durumlar nasıl?
10 temmuz 2019’da yapılan güncellemeye göre kamuda çalışan mühendis, mimar ve şehir plancılarının maaşları şu şekilde oldu:
• İşe yeni başlayan bekar mühendis: 5.288 TL
• Evli ve çocuksuz 5 yıl deneyimli: 5.376 TL
• Evli ve çocuklu 20 yıl deneyimli: 5.925 TL
(Not: Belediyeler ve KİT’lerde maaşlar yukarı veya aşağı yönlü değişkenlik gösterebilir.)
Kamuda çalışan mühendis, mimarlar ve şehir plancıları ilk atandıkları zaman 8. derecenin 1. kademesinde başlarlar. Normal şartlarda her yıl 1 kademe artar. Her 3 kademe artışında 1 derece artar. İstisnai durumlarda ise devlet tüm memurlarına 1 kademe veya 1 derece artışı verebilir. Ayrıca üstün hizmet durumlarında da ekstra derece-kademe artışı verilebilir.

2019 Beton Metreküp … 26/09/2019 Adam Saat Hesabı Ned… 26/09/2019